
اکساندرلون
منتشر شده در 1403/08/24استروئید خوراکی آناوار با نام اکساندرولون نیز شناخته میشود. به دلیل روش مصرف آسان (خوراکی) آناوار در بدنسازی رایج شده است. این استروئید اثرات ملایمی داشته و جزو استروئیدهای ایمن و کم خطر محسوب میشود. از اکساندرولون در دورههای چربی سوزی و همچنین عضله سازی استفاده میشود.
آناوار چیست؟
اکساندرولون (با نام آناوار نیز شناخته میشود) یک هورمون خوراکی است. آناوار در سال 1962 میلادی با هدف ساخت عضله برای آن دسته از افرادی که به دلیل بیماری عضلاتشان را از دست میدادند، ساخته شد. هدف بعدی ساخت یک استروئید خفیف با عوارض جانبی اندک بود؛ بنابراین، حتی زنان و کودکان نیز در موارد پزشکی از استروئید خوراکی آناوار استفاده میکنند. امروزه، آناوار در بدنسازی به عنوان یک استروئید ایمن و کم خطر مصرف میشود.
در سال 1964 میلادی برای اولین بار شرکت داروسازی آمریکایی با نام G.D Searle & Co اکساندرولون را با نام آناوار به بازار آورد.
استفاده از آناوار برای درمان مردان، زنان و کودکانی که به بیماریهایی مثل : تحلیل عضلات (کاتابولیسم عضلات)، سوختگیهای شدید و عفونت مبتلا بودند، موفقیتآمیز بود. برای بهبود سریعتر افراد بعد از عمل جراحی نیز به خوبی مؤثر بود. همچنین، برای درمان پوکی استخوان نیز داروی آناوار تجویز میشد؛ زیرا باعث افزایش تراکم مواد معدنی استخوان میشود.
نیمه عمر اکساندرولون حدود 10-9 ساعت میباشد. یعنی به طور میانگین و متوسط بعد از 9 الی 10 ساعت، سطح دارو در بدن به نصف مقدار اوج خود میرسد.
با گذشت زمان و درک بیشتر پزشکان از این استروئید، آناوار به عنوان یک استروئید ایمن معرفی شد. جالب است بدانید که آناوار (اکساندرولون) هنوز هم توسط FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) تأیید شده است. این در حالیست که، اکثر استروئیدها، علیرغم فواید و کاربردهای پزشکی که میتوانند داشته باشند، به دلیل عوارض جانبی شدید توسط FDA ممنوع شدهاند.
تأیید اکساندرولون توسط FDA به این معنی نیست که هرشخصی میتواند به صورت خودسرانه آناوار را در بدنسازی مصرف کند. این تأیید تنها برای مصارف پزشکی و تحت نظر پزشک متخصص است. استفاده از آناوار برای مقاصد غیر پزشکی کاملا ممنوع است.
با توجه به این که در سالهای اخیر تنها چند شرکت داروسازی معتبر، اکساندرولون را تولید میکنند و همچنین تقاضا برای آن زیاد است، این استروئید به یکی از گرانترین هورمونهایی استروئیدی تبدیل شده است.
با توجه به تأثیرات آناوار در چربیسوزی و عضلهسازی، ورزشکاران از این دارو در دورههای کات و تفکیک عضلات استفاده میکنند. همچنین، به دلیل تأثیر زیاد اکساندرولون در افزایش قدرت، پاورلیفترها در دوره آماده شدن برای مسابقات، این استروئید خوراکی را مصرف میکنند.
فواید اکساندرولون (آناوار) در بدنسازی چیست؟
اکساندرولون یکی از استروئیدهای محبوب در بدنسازی است. از جمله دلایل این محبوبیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساخت عضله
- چربی سوزی
- افزایش قدرت
- عوارض جانبی خفیف
- قابل استفاده برای زنان
- افزایش عملکرد ورزشی
- ایجاد پمپ (دم) عضلانی خوب
چربیسوزی
آناوار باعث افزایش هورمون تیروئیدی T3 نسبت به T4 میشود. T3 نقش مهمی در افزایش متابولیسم و چربیسوزی دارد. درست مثل تستوسترون آزاد که نقش کلیدی در ساخت عضله دارد، T3 نیز نقش اساسی در چربیسوزی دارد.
طبق تحقیقات انجام شده، با مصرف 20 میلیگرم اکساندرولون در روز، به مدت 12 هفته ورزشکار 1.8 کیلوگرم چربی از دست داده و 3.17 کیلوگرم عضله به دست میآورد؛ بنابراین میتوان گفت اثرات عضلهسازی آناوار نسبت به اثرات چربیسوزی آن قابل توجهتر است.
اکساندرولون نه تنها باعث کاهش چربیهای زیر پوستی میشود بلکه چربیهای احشایی (داخل بدن) را نیز کاهش میدهد؛ شاید به این دلیل که آناوار باعث افزایش حساسیت به انسولین میشود. این یک تفاوت بزرگ با سایر استروئیدهاست، زیرا آنها باعث کاهش حساسیت بدن به انسولین شده و چربی احشایی را افزایش میدهند.
ساخت عضله
آناوار ( و همه استروئیدهای آنابولیک) در واقع اشکال گوناگونی از تستوسترون آزاد هستند. بنابراین، آناوار باعث افزایش توده عضلانی خواهد شد.
همانطور که پیشتر گفته شد، اکساندرولون جزو استروئیدهای ملایم است؛ بنابراین نمیتوان انتظار داشت که با مصرف آن شاهد افزایش بسیار چشمگیر توده عضلانی بود. اگر ورزشکار به دنبال رشد بسیار زیاد و قابل توجه عضلات است، شاید هورمونهای استروئیدی دیگری مثل دیانابول، آنادرول یا تستوسترون برای او مفیدتر باشند. البته میتوانید اکساندرولون را به همراه استروئیدهای مناسب دیگر در یک دوره مصرف کنید تا شاهد رشد بیشتر عضلات باشید.
یکی از مزایای دیگر اکساندرولون این است که باعث افزایش حجم عضلانی خشک میشود. آناوار باعث افزایش چربی و یا به اصطلاح حجم آبدار نمیشود. این برای بدنسازانی که میخواهند بدنی خشک و عضلانی داشته باشند بسیار حائز اهمیت است.
زنان در مقایسه با مردان، حتی با مصرف 10-5 میلیگرم اکساندرولون در روز، رشد عضلانی بهتری را تجربه خواهند کرد.
افزایش قدرت
آناوار تأثیر زیادی در افزایش قدرت دارد. این مورد برای برخی از افراد تعجبآور است زیرا فکر میکند اکساندرولون تنها برای دوره کات مصرف میشود و تأثیر چندانی در افزایش عضله و وزن ندارد.
توانایی بالای آناوار در افزایش قدرت به دو دلیل است:
- افزایش سطح تستوسترون آزاد
- افزایش تولید ATP و کراتین ذخیره شده در عضلات
سطوح بالای ATP برای ورزشکارانی که میخواهند در دوره افزایش حجم به رکوردهای جدیدی در حرکات قدرتی دست پیدا کنند، مفید است. همچنین ورزشکارانی که اکساندرولون را در دوره کات مصرف میکنند حتی با کاهش کالری دریافتی نیز نگران از دست دادن قدرت نخواهند بود.
ورزشکارانی که از آناوار استفاده کردهاند گزارش دادهاند که در هنگام مصرف آناوار حتی با کم کردن کالری دریافتی، شاهد افزایش قدرت بودهاند.
به همین دلیل است که پاورلیفترها در هنگام آماده شدن برای مسابقات تمایل دارند که آناوار را نیز در دوره استروئیدشان جای دهند. پس نمیتوان از اکساندرولون به عنوان یک «استروئید زنانه» یاد کرد. زیرا برخی از قویترین مردان جهان نیز آن را مصرف میکنند.
عوارض جانبی خفیف
اکساندرولون از نظر کم بودن عوارض جانبی جزو بهترین استروئیدها به شمار میرود. تحقیقات علمی-پزشکی نشان داده است که این استروئید از ایمنی بالایی در شرایط پزشکی بلند مدت برخوردار است. به همین دلیل، معمولا بدنسازان مبتدی که خواستار ساختن تنها مقداری عضله و تا حدی چربی سوزی هستند به سمت این استروئید میروند.
یک قاعده کلی در مورد هورمونهای استروئیدی این است : هرچه نتایج بهتر باشد، عوارض جانبی بیشتری نیز وجود دارد.
مزایای حاصل از مصرف آناوار، بیش از حد قوی نیست (حداقل در مقایسه با سایر استروئیدها). اما در عوض، عوارض جانبی آن بسیار قابل تحمل است.
فشار کبدی کمتر
اکساندرولون نیز مثل تمام استروئیدهای خوراکی شاخه c17-alpha آلکیله شده دارد که باعث ایجاد فشار بر کبد میشود. اما خلاف سایر استروئیدهای خوراکی، آناوار فشار کمتری بر کبد وارد میکند و بیش از حد برای کبد سمی نیست.
فشار کمتر به کبد به این دلیل است که آناوار بیشتر در کلیهها متابولیزه (تجزیه) میشود. البته بخشی از آناوار نیز در کبد تجزیه میشود اما این درصد بسیار کمتری نسبت به سایر استروئیدهای خوراکی است.
تحقیقات نشان میدهد که مصرف روزانه 20 میلیگرم اکساندرولون نسبت به مصرف استروئید «فلوکسیمسترون» با دوز مشابه، 72 درصد آسیب کبدی کمتری ایجاد میکند. فلوکسی مسترون نیز یک استروئید خوراکی c17-aa است.
با مصرف اکساندرولون، آنزیمهای کبدی ALT و AST افزایش خواند یافت. اما این افزایش در مقایسه با مصرف استروئیدهایی مثل دیانابول و آنادرول بسیار کمتر است. همچنین در اکثر اوقات، مدتی پس از قطع مصرف آناوار، سطح آنزیمهای کبدی به حالت عادی باز خواهد گشت.
هشدار: اگر دوزهای بسیار بالا از آناوار به صورت طولانی مدت و خودسرانه مصرف شود، آسیبهای کبدی غیرقابل جبران ایجاد خواهد کرد
عدم بروز ژنیکوماستی و احتباس آب
آناوار جزو استروئیدهایی است که آروماتیز نمیشود. پس به هورمون زنانه استروژن تبدیل نخواهد شد؛ در نتیجه، احتمال ایجاد ژنیکوماستی (نوک سینه) در اثر مصرف اکساندرولون بسیار کم است.
همچنین، آناوار هیچگونه فعالیت پروژسترونی ندارد؛ بنابراین بروز ژنیکوماستی در اثر هورمون پروژسترون نیز بعید است.
البته اگر از سایر استروئیدها در کنار آناوار استفاده کنید، ممکن است به دلیل فعالیتهای هورمونی آن استروئیدها، عوارضی مثل نوک سینه رخ دهد.
علاوه بر این، آناوار باعث ساخت بدن خشک و عضلانی میشود و احتمال احتباس آب و آبدار شدن عضلات بسیار پایین است. همچنین اثر ادرار آور بودن اکساندرولون باعث میشود آب زیر پوستی دفع شود. در این صورت، پوست نازک شده و رگها به خوبی نمایان میشوند؛ در نتیجه بدن ورزشکار بسیار خشکتر دیده خواهد شد.
اثرات آندروژنیکی کمتر
آناوار یکی از مشتقات هورمون DHT (دی هیدرو تستوسترون) است. پس این استروئید از طریق آنزیم «5-آلفا ردوکتاز» به هورمون DHT تبدیل نخواهد شد؛ در نتیجه، اکساندرولون، خواص آندروژنیک و عوارض جانبی کمی دارد. این مسأله باعث شده که اکساندرولون نسبت آندروژنیکی پایین در حد 25 داشته باشد.
در تئوری، عوارض جانبی آندروژنیکی ناشی از آناوار باید خیلی کم باشد. اما در واقعیت، مواردی همچون آکنههای پوستی، ریزش مو، پوست چرب و بزرگ شدن پروستات ممکن است رخ دهد. زیرا آناوار یک استروئید بر پایه DHT است.
توجه : این که بدن شما به علت بالا رفتن سطح هورمون DHT دچار چه عوارضی شود، به ژنتیک شما بستگی دارد. برخی افراد با مصرف دوزهای کم از آناوار دچار ریزش مو میشوند در حالی که شاید فردی با مصرف چندین سال هورمون ترنبولون اصلا ریزش مو نداشته باشد. البته این عوارض، احتمالا بعد از قطع مصرف دارو، از بین خواهند رفت.
قابل استفاده برای زنان بدنساز
با توجه به خفیف بودن اثرات آندروژنیک اکساندرولون، معمولا باعث بروز صفات مردانه و نازایی در بانوان نمیشود. (به شرطی که در دوزهای کم تا متوسط مصرف شود). از این رو، آناوار جزو استروئیدهای قابل استفاده در دورههای بدنسازی برای زنان به شمار میرود.
علائم بروز صفات مردانه در زنان:
- بم و کلفت شدن صدا
- رشد موهای زاید (روی بدن)
- بزرگ شدن کلیتوریس
- پهن شدن فک
- کوچک شدن سینهها
- قاعدگی نامنظم
از آنجایی که آناوار در دوزهای پایین و متوسط باعث بروز علائم فوق در زنان نمیشود، در بین ورزشکاران زن که تمایل به ساخت عضله و چربیسوزی دارند، بسیار محبوب است.
هشدار: اگر دوزهای بیشتر از 10 میلیگرم در روز توسط زنان مصرف شود، احتمال بروز صفات مردانه در آنها وجود دارد. مطالعات نشان داده است دخترانی که بیشتر از 0.125 میلیگرم آناوار به ازای هر کیلوگرم از وزن بدنشان به مدت 1 سال استفاده میکنند، دچار اثرات جنسیتی میشوند. میانگین سنی دختران در این مطالعات 9 سال بوده است.
بهبود ریکاوری، استقامت و سرعت
آناوار توانایی خودش در تسریع بهبودی (ریکاوری) را اثبات کرده و یکی از کاربردهای درمان بیماران سوختگی است. به همین دلیل است که ورزشکاران نیز از آناوار استفاده میکنند. افزایش سرعت بهبود بدن، ورزشکار را قادر میسازد تا شدت تمرین، زمان تمرین و دفعات تمرین را افزایش دهد تا نتیجه بهتری کسب کند.
اکساندرولون با افزایش گلبولهای قرمز خون و تولید ATP، استقامت عضلانی را نیز بهبود میبخشد.
شاید فکر کنید فقط بدنسازها و پاورلیفترها به مصرف استروئیدها تمایل دارند. اما اینطور نیست. در ورزشهایی که افزایش سرعت ورزشکار مورد نیاز است، مثل : دو سرعت، شنا یا بوکس، مصرف اکساندرولون در کنار سایر استروئیدها میتواند به ورزشکار کمک کند.
تحقیقات حیوانی انجام شده نشان میدهد که مصرف استروئید در موشها باعث افزایش سرعت دویدن آنها تا 29٪ و افزایش استقامتشان تا 41٪ میشود.
پمپ (دم) عضلانی خوب
اکساندرولون باعث احتباس آب درون سلولها میشود (این را با احتباس آب زیر پوست اشتباه نگیرید)؛ در نتیجه عضلات شما در طول روز پر از خون و به اصطلاح پمپ خواهند شد.
این برای بدنسازانی که میخواهند عضلاتشان تا حد ممکن بزرگ و حجیم دیده شود بسیار مفید است. این پمپ عضلات در کنار خشک شدن عضلات باعث یک رگسازی خوب و نمایان شدن رگها خواهد شد.
توجه : برخی از مصرفکنندگان آناوار شاهد پمپهای عضلانی بیش از حد بزرگ بودهاند (مخصوصا در پایین کمر). این پمپهای بیش از حد، میتواند دردناک باشد. در نتیجه ممکن است ورزشکار به دلیل درد ناشی از پمپ بیش از حد عضله، نتواند تمرین ورزشی خود را تا انتها انجام دهد. بنابراین، این مزیت ممکن است در برخی افراد به یک عارضه جانبی تبدیل شود.
اکساندرولون 10 mg در بدنسازی
اکساندرولون به طور معمول در دو دوز مختلف 2.5 و 10 میلی گرم تولید میشود. در کاربردهای پزشکی از اکساندرولون 2.5 میلیگرم استفاده میشود. اما اکساندرولون 10 mg در بدنسازی مفیدتر است.
منظور از این اعداد این است که در آناوار 2.5 در هر یک قرص فقط 2.5 میلیگرم ماده اصلی دارو وجود دارد و در نوع 10mg در هر قرص معادل 10 میلیگرم دارو وجود دارد؛ این یعنی نسبت به دوز 2.5 به اندازه 4 برابر قوی تر است.
اکساندرولون 10 میلیگرم در بدنسازی یکی از استروئیدهای مورد بحث و محبوب در دنیای بدنسازی و ورزشکاران است. اکساندرولون، که به عنوان یک استروئید آنابولیک قرصی شناخته میشود، میتواند تأثیراتی روی عضلات و قدرت بدنی داشته باشد.
اکساندرولون یک ترکیب شیمیایی است که معمولاً به عنوان یک مکمل برای افزایش حجم عضلات و بهبود قدرت بدنی مورد استفاده قرار میگیرد. با توجه به دوز مشخص شده 10 میلیگرم، این به معنای مصرف یک دوز متوسط اکساندرولون است.
بدنسازان ممکن است در نظر داشته باشند که استفاده از اکساندرولون 10 میلیگرم بهبود قابل توجهی در حجم عضلات، قدرت و عملکرد بدنی خود را به همراه داشته باشد.
عوارض جانبی اکساندرولون چیست؟
آناوار (اکساندرولون) به عنوان یک استروئید مؤثر و ایمن شناخته شده است. بنابراین اگر از آن در دوزهای پایین و متوسط به صورت کنترل شده استفاده شود، عوارض جانبی شدید نخواهد داشت.
با این حال اگر آناوار به صورت خودسرانه و در دوزهای بالا و طولانی مدت مصرف شود، احتمال بروز عوارض جانبی افزایش خواهد یافت. از جمله این عوارض میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بالا رفتن کلسترول بد (LDL)
- سرکوب تستوسترون طبیعی بدن
- مشکلات کلیوی
- ریزش مو
بالا رفتن کلسترول LDL
تقریبا 10 سال بعد از عرضه آناوار به بازار، متخصصان شروع به تلاش کردند تا دارویی برای درمان کلسترول بالا کشف کنند؛ زیرا پزشکان در دهه 70 میلادی، کاهش کلسترول کل (HDL+LDL) و افزایش کلسترول LDL در اثر مصرف اکساندرولون را گزارش دادند.
کلسترول خوب با نام HDL و کلسترول بد با نام LDL شناخته میشود.
در یک بررسی، مردان مبتلا به بیماری HIV با مصرف روزانه 20 میلیگرم آناوار به مدت 12 هفته، دچار کاهش کلسترول HDL تا 30٪ شدند.
گروه دیگر که روزانه 40 میلیگرم دریافت کرده بودند، 33٪ کاهش HDL و 30% افزایش LDL داشتند.
مردانی که روزانه 80 میلیگرم آناوار مصرف کرده بوند، 50٪ کاهش HDL را تجربه کردند.
بنابراین، مصرف اکساندرولون میتواند باعث ابتلا به تصلب شرایین (گرفتگی عروق) شود و تا حدی فشار خون را افزایش دهد. در صورت مصرف دوزهای بالا، عوارض قلبی عروقی میتواند شدید شود که منجر به فشار خون بالا، بیماریهای قلبی یا سکته مغزی میشود.
بعد از قطع مصرف دارو، سطح کلسترول به حالت عادی باز خواهد گشت.
دوزهای زیاد آناوار ممکن است باعث قرمز شدن پوست صورت و بدن شود. این نشانه بالا رفتن دمای بدن و احتمالا افزایش فشار خون است. احتمال بروز این عارضه خیلی کم است.
هشدار: افرادی که فشار خون بالا دارند یا از نظر ژنتیکی مستعد بیماریهای قلبی عروقی هستند، نباید اکساندرولون (یا سایر استروئیدها) را مصرف کنند.
سرکوب تستوسترون طبیعی بدن
با مصرف آناوار، هورمون تستوسترون آزاد افزایش مییابد. وقتی بدن این افزایش را مشاهده میکند، تولید تستوسترون طبیعی را کاهش میدهد، تا از بالا رفتن مجدد تستوسترون و بروز مشکلات احتمالی (از جمله بیماریهای قلبی عروقی) جلوگیری کند.
در یک مطالعه، به یک گروه از مردان روزانه 40 میلیگرم و به گروه دیگر روزانه 80 میلیگرم آناوار داده شد. پس از 12 هفته نتایج زیر حاصل شد:
- گروهی که روزانه 40 میلیگرم مصرف کرده بودند: 45٪ کاهش تستوسترون طبیعی بدن.
- گروهی که روزانه 80 میلیگرم مصرف کرده بودند: 66٪ کاهش تستوسترون طبیعی بدن.
تحقیقات بیشتر نشان میدهد که مصرف حتی دوزهای بسیار کم (2.5 میلیگرم در روز) در پسرانی که دچار بلوغ دیررس هستند، تولید تستوسترون طبیعی بدن را کاملا متوقف میکند.
بنابراین، وقتی بدنسازان آناوار مصرف میکنند، در ابتدا بهبود خلق و خو، افزایش اعتماد به نفس و بالا رفتن انگیزه را تجربه میکنند. این به دلیل افزایش تستوسترون آزاد است. اما وقتی دوره استروئید آنها به پایان میرسد، سطح تستوسترون آزاد بدنشان کم شده و دچار خستگی، کاهش اعتماد به نفس و کاهش میل جنسی میشود.
آتروفی (تحلیل) بیضه بعد از پایان دورههای استروئیدی یکی از مشکلاتی است که به دلیل تولید کمتر اسپرم در بیضهها ممکن است رخ دهد. آناوار ممکن است بر باروری تأثیر منفی بگذارد. با این حال، به احتمال زیاد، بعد از قطع مصرف دارو، کیفیت اسپرم به حالت طبیعی باز خواهد گشت.
توجه: سطح تستوسترون طبیعی معمولا 4-1 ماه بعد از قطع مصرف اکساندرولون به حالت معمولی برمیگردد. هرچه دوز مصرف آناوار بیشتر باشد، این زمان طولانیتر خواهد شد. یک دوره PCT(پاکسازی) مناسب میتواند این زمان را کاهش دهد تا بدن سریعتر به حالت عادی بازگردد.
در صورت مصرف دوزهای بسیار بالا و طولانی مدت آناوار، بروز مشکلات جدی و جبرانناپذیر باروری مثل «هیپوگنادیسم» ممکن است.
مشکلات کلیوی
استروئیدهای خوراکی اغلب توسط کبد متابولیزه میشوند. آناوار از این نظر متفاوت است و بیشتر توسط کلیهها متابولیزه میشود. این باعث میشود به کلیهها فشار زیادی وارد شود و میتواند منجر به آسیب حاد کلیوی شود.
اطلاعات زیادی در مورد تأثیر استروئیدها روی کلیه وجود ندارد؛ بنابراین اگر فرد سابقه مشکلات کلیوی داشته باشد، نباید از اکساندرولون استفاده کند.
ریزش مو
همانطور که پیشتر گفتیم، آناوار از هورمون DHT مشتق شده است، پس افرادی که مستعد ریزش مو هستند، با مصرف آناوار احتمالا شاهد ریزش موهایشان خواهند بود.
هورمون DHT یک آندروژن قوی است که به فولیکولهای مو در پوست سر شما متصل میشود. در نتیجه باعث نازک شدن، ریزش و جلوگیری از رشد مجدد موهایتان میشود.
میزان ریزش مو در اثر افزایش DHT به ژنتیک آنها بستگی دارد.
پیشگیری از ریزش مو هنگام مصرف اکساندرولون
برای جلوگیری از ریزش مو در دوره اکساندرولون به طور کلی دو راه پیش رو دارید:
- درمان مستقیم پوست سر (به صورت موضعی)
- مسدود کردن DHT به صورت داخلی
شامپوهای خاصی وجود دارند که فولیکول را در سطح پوست سر مسدود میکنند. این روش نسبت به روش دوم کمتر مؤثر است و تأثیری در DHT کلی بدنتان ندارد و فقط روی پوست سر اثر دارد.
این روش برای بدنسازان بهتر است، زیرا بالا بودن DHT برای آنها مفید است. DHT تا 5 برابر مؤثرتر از تستوسترون به گیرندههای آندروژن متصل میشود.
گزینه دوم، مسدود کردن DHT در سطح سلولی است.
فیناستراید یک داروی مورد تأیید FDA است که در کاهش DHT و درمان ریزش مو مؤثر است. این دارو به صورت قرص و تنها با نسخه پزشک قابل مصرف است.
هشدار: تقریباً 52٪ از مردان با مصرف فیناستراید، عضلاتشان را از دست میدهند. بنابراین، مصرف فیناستراید برای بدنسازان چندان خوشایند نیست.
